KLİMA TAMİRİ

Tamir, arızanın hangi devrede olduğunun ölçümle belirlenmesiyle başlar. Sırayı biz belirlemiyoruz — ölçüm belirliyor: ucuz ve hızlı elenen kalem önce eleniyor, pahalı parça en sona kalıyor. Bu sayfada teşhis sırasını ve hangi belirtinin nereye gittiğini yazdık.

Hangi belirti hangi parçaya gider?

"Çalışmıyor" tek bir arıza değil, bir başlıktır. Telefonda belirtiyi ayırmamızın sebebi bu — her biri farklı bir devreye işaret ediyor.

Soğutmuyor, hava üflüyor. Sırayla iç ünite filtresi, dış ünite peteği ve önündeki hava akışı, sonra basınç ölçümü. Basınç düşükse kaçak aranır; normalse kompresörün gerçekten bastığı ve inverter kartı kontrol edilir. Dış ünite fanının dönmesi kompresörün bastığı anlamına gelmez — ikisi ayrı doğrulanır.
Hava üflemiyor. İç ünite turbin fanı. Üç yaygın sebep: motor sargı arızası, yatak sıkışması, fana sıkışan yabancı cisim. Kanatlardaki toz–yağ tabakası da debiyi düşürür ve temizlikle çözülür.
İç üniteden su damlıyor. Neredeyse her zaman tahliye tıkanıklığı. Sonra ünitenin eğimi, drenaj pompalı modellerde pompa ve şamandıra. Petek buz tutuyorsa asıl sorun su değil buzlanmadır.
İç ünite buz tutuyor. İki grup sebep: peteğe yeterli hava geçmemesi (filtre, petek, fan) ya da basıncın düşmesi (kaçak, kılcal boru veya filtre-kurutucu tıkanıklığı).
Sık açılıp kapanıyor. Koruma devresi çalışıyordur. Kirli petek ve kısıtlanmış hava akışı, oda sıcaklığı sensörünün konumu, basınç değerleri. İnverter cihazda bu davranış her zaman anormaldir.
Ses ve titreşim. Sesin cinsi yeri söyler: metalik tıkırtı dönen parçaya değen bir cisim, uğultu fan yatağı, derin gürleme kompresör takozları, binaya yayılan titreşim gevşemiş konsol.
Sigorta attırıyor. Otomat atıyorsa aşırı akım — kompresör ya da marş kondansatörü. Kaçak akım rölesi atıyorsa elektrik toprağa kaçıyordur; sebep genelde rutubettir.
Kumandaya tepki vermiyor. Pil, sonra kumandanın sinyal üretip üretmediği, sonra iç ünitedeki manuel düğme. Manuel düğmeyle çalışıyorsa arıza kumanda–alıcı tarafındadır.

Teşhis sırası neden ucuzdan başlar?

Aynı belirtinin arkasında bazen bir konnektör, bazen bir sensör, bazen bir kart çıkar. Üçünün maliyeti çok farklıdır ve üçü de dışarıdan aynı görünür. Bu yüzden sıra sabittir: konnektör ve kablo → sensör direnci → basınç ve akım → fan ve kondansatör → kart → kompresör.

Sensör devreden ayrılıp ohmmetreyle ölçülür; okunan direnç o andaki gerçek sıcaklığa karşılık gelmeli. Sapma varsa sensör suçludur. Sensörler doğru okuyor, besleme gerilimi düzgün ve çıkışlar tetiklenmiyorsa sıra karttadır. Karta karar vermeden önce topraklama ve şebeke gerilimi de kontrol edilir — şebeke sorunları kart arızası gibi görünen davranışlar üretebiliyor.

Ölçüm yapmadan doğrudan kart öneren bir yaklaşım, müşterinin çoğu zaman gereksiz yere para harcamasıyla sonuçlanır. Kart aynı zamanda model bağımlıdır ve eski serilerde bulunamayabilir; onu en sona bırakmanın ikinci sebebi bu.

Koruma kodu ile arıza kodu farkı

Kodların bir bölümü arıza değil, uyarıdır: tıkanmış filtre, dış ünitenin önünün kapanması, tahliye hortumunun tıkanması, kumandanın yanlış modda kalması. Bunlar kullanıcı tarafından giderilebilir.

Bir bölümü ise koruma devresinin devreye girdiğini gösterir — cihaz bozulmamış, kendini korumaya almıştır. Burada önce korumanın neden devreye girdiği anlaşılmalıdır. Basınç şalterini değiştirmek korumayı devre dışı bırakır ama sebebi ortadan kaldırmaz ve kompresörü riske atar.

Arka arkaya sıfırlama yapmıyoruz. Bir kez denenmesinde sakınca yoktur; geçici bir dalgalanma sonrası cihaz normale dönebilir. Ama aynı kod ikinci kez geliyorsa sıfırlamayı bırakın. Basınç ve aşırı akım korumalarında arka arkaya sıfırlama, kompresörü her seferinde koruma sınırında yeniden çalıştırır ve kalıcı hasara yol açar.

Onarım mı, değişim mi?

Ana maliyet kalemleri kompresör, inverter güç kartı ve peteklerdir. Bunların dışındaki işlerin çoğu — fan motoru, kondansatör, sensör, kumanda, tahliye hattı, kaçak onarımı — cihaz değişimini gündeme getirmez. Karar noktası genelde bu üç parçadan biri gündeme geldiğinde oluşur.

Sahada kullandığımız pratik ölçü şudur: onarım maliyeti yeni bir cihazın yarısını geçiyorsa ve cihaz on yaşını aşmışsa onarım çoğu zaman doğru karar değildir. Çünkü aynı yaştaki diğer parçalar da ömrünün sonuna yaklaşmıştır ve bir sonraki arıza uzak değildir. Cihaz altı-yedi yaşındaysa aynı maliyet mantıklı olabilir.

Kullanım yoğunluğu da hesaba katılır. On yaşındaki bir on-off cihaz ile bugünün bir inverter cihazı arasında tüketim farkı vardır; yoğun kullanılan bir mekânda bu fark birkaç yılda cihaz bedelinin bir kısmını karşılayabilir. Yılda birkaç hafta çalışan bir yazlık cihazında aynı hesap geçerli olmaz.

Yedek parça bulunabilirliği

Parçaları pratikte üçe ayırıyoruz:

Evrensel ya da yaygın muadili olanlar. Kondansatör, kontaktör, sensör, sigorta, kumanda. Muadil kullanımı sorun çıkarmaz; önemli olan değerin ve tipin doğru olması.
Marka ve seri bağımlı ama bulunabilenler. Fan motoru, genleşme valfi, 4 yollu vana. Devir ve bağlantı tipi uyduğu sürece muadil çalışabilir.
Model bağımlı olanlar. Elektronik kart ve inverter güç modülü. Kart yalnız fiziksel olarak uymaz; cihazın yazılımını ve parametrelerini de taşır. Benzeyen bir kart takmak çoğu zaman doğru sonuç vermez — cihaz çalışır görünür ama sensörleri ve valfi yanlış yönetir.

Kompresörde kapasite, akışkan tipi ve yağ cinsi eşleşmelidir; bu eşleşme sağlanmadan takılan bir kompresör kısa sürede gider. Parça bulunamadığında bunu baştan söylüyoruz — cihazı sökülü bırakıp "bakalım, ararız" demek yaptığımız bir iş değil. İkinci el sağlam parça bir seçenek olabilir ama garanti veremediğimiz bir çözüm olduğunu söylemeden takmıyoruz.

Nasıl çalışıyoruz?

Süreç telefonda başlar. Cihazın modelini, ekrandaki kodu ve belirtinin ne zaman başladığını sorarız — bu üç bilgi çoğu zaman arızanın hangi devrede olduğunu daraltmaya yeter. Bir bölüm çağrı telefonda çözülür ve randevuya gerek kalmaz; kirlenmiş iç ünite filtresi, önü kapanmış dış ünite ya da yanlış modda kalmış kumanda bunların başında gelir.

Randevu gerekiyorsa yerinde ölçüm yapılır. Yerinde tespit ücreti 1.000 TL; parça ve işçilik ayrıdır ve bu ücret hangi karara varılırsa varılsın ölçümün karşılığıdır. Ölçüm sonucu ve yapılacak işlem gerekçesiyle anlatılır. Onayınız olmadan parça değişimine geçilmez. İşlem sonrası cihaz çalışır durumda teslim edilir ve arızanın tekrar etmemesi için nelere dikkat edilmesi gerektiği söylenir.

Yapmadığımız işler

Garanti kapsamındaki cihaza dokunmuyoruz. Cihazınız tüketici garantisi kapsamındaysa üreticinin yetkili servisine yönlendiriyoruz. Hiçbir üretici firmanın yetkili servisi değiliz.
Kaçak bulunmadan gaz basmıyoruz. Belirtiyi geçici olarak bastıran işlemleri kalıcı çözüm diye sunmuyoruz.
Doğrulayamadığımız kodu yayımlamıyoruz ve o koda dayanarak parça önermiyoruz. Aynı numara iki markada tamamen farklı devreleri gösterebilir.
Onarım ekonomik değilse ısrar etmiyoruz. Ölçüm sonucu böyle bir tablo gösteriyorsa açıkça söylüyoruz; karar sizindir ama karar verebilmeniz için doğru bilgiye ihtiyacınız var.

Markaya özel onarım notları

Teşhis sırası bütün markalarda aynıdır. Değişen şey, o markada hangi arızanın sık geldiği ve kod tablosunun ne söylediğidir:

Klima

30 marka

VRF ve Ticari Klima

2 marka